Om te bepalen hoeveel vrouwen en mannen economisch zelfstandig genoemd kunnen worden, moet je ergens een ondergrens vaststellen. In het emancipatiebeleid ligt deze ondergrens bij het sociale minimum voor een alleenstaande (= 70% van het wettelijk minimumloon).

In 2014 moet je dus minimaal netto circa 900 euro per maand verdienen om jezelf economisch zelfstandig te kunnen noemen.

Verdeling man/vrouw

In 2012 was ruim de helft van de vrouwen economisch zelfstandig tegen driekwart van de mannen. Gekeken wordt hierbij naar de potentiële beroepsbevolking tussen 20 en 65 jaar.

	vrouwen	mannen
Totaal 20-65 jaar	53		74

Economische zelfstandigheid per leeftijdsgroep

Mannen zijn vaker dan vrouwen de hoofdkostwinner in een gezin. Dat zien we terug in de cijfers. Tussen het 30^e en 50^e levensjaar is 85% van de mannen economisch zelfstandig. Het maximum bij vrouwen is 69% (30-35 jaar). Hoe hoger de leeftijd, hoe lager de economische zelfstandigheid. Hier zit een leeftijdseffect in en een erfenis van het kostwinnersmodel van de vorige eeuw: een groot deel van deze vrouwen is gestopt met werken toen de kinderen kwamen.

Naar leeftijdsgroep	vrouwen	mannen
20-25 jaar	27	34
25-30 jaar	64	73
30-35 jaar	69	85
35-40 jaar	64	85
40-45 jaar	61	85
45-50 jaar	60	84
50-55 jaar	56	82
55-60 jaar	48	76
60-65 jaar	26	54

Gezinsvorming

Gezinsvorming werkt ook nu nog anders uit voor vrouwen dan voor mannen. Bij tweeoudergezinnen met jonge kinderen is 90% van de vaders economisch zelfstandig tegen 63% van de vrouwen. Bij vrouwen en mannen die ongeveer even oud zijn, ook samenwonen maar geen kinderen hebben, is het verschil in economische zelfstandigheid veel kleiner. Alleenstaande vaders zijn weer veel vaker economisch zelfstandig dan alleenstaande moeders.

Naar positie in huishouden	vrouwen	mannen
Paren met minderjarige kinderen 0-3 jaar	63	90
Paren 20-40 jaar zonder kinderen	72	82
Alleenstaande ouders met minderjarige kinderen	52	76

Opleiding

Tot slot zien we dat onderwijs een belangrijke emancipatiefactor is. Maar 28% van de lager opgeleide vrouwen is economisch zelfstandig. Overigens geldt dit ook voor maar 66% van de lager opgeleide mannen. Lager opgeleide vrouwen zijn relatief vaak financieel afhankelijk van een (mannelijke) kostwinner, maar gegeven het feit dat paren doorgaans een vergelijkbaar opleidingsniveau hebben is het ‘delen’ van één inkomen kwetsbaar. Middelbaar opgeleide vrouwen en mannen zijn precies ‘gemiddeld’ economisch zelfstandig. Hoger opgeleide vrouwen zijn even vaak economisch zelfstandig als middelbaar opgeleide mannen.

Naar opleidingsniveau	vrouwen	mannen
Lager opgeleid	28	66
Middelbaar opgeleid	53	74
Hoger opgeleid	74	83

Bron: CBS Statline
Cijfers: 2012 in percentages