Hervorming van het Marokkaans familierecht

Inleiding

Sinds 9 februari 2004 is in Marokko het nieuwe familiestatuut van kracht. De Marokkaanse koning Mohammed VI maakte in zijn toespraak bij de opening van het parlementaire jaar op 10 oktober 2003 al bekend dat het Marokkaanse familierecht hervormd zou worden.
De koning kondigde toen een elftal maatregelen aan die moeten zorgen voor gelijkwaardige rechten voor vrouwen op het gebied van huwelijksrecht, echtscheiding, erfrecht, ouderlijke macht en alimentatie.
De hervorming houdt ook een verbetering van de rechten van Marokkaanse vrouwen in Nederland in.

Websites

* Clara Wichmann Instituut - Proefprocessen

Literatuur

Selectie van boeken en artikelen 2003 - 1997, aanwezig bij het IIAV:
'Het was niet meer vol te houden' : een Turkse en een Marokkaanse vrouw over
echtscheiding / Hanan Nhass
In: Contrast. - (2003), 5(20 feb), p.22-24
Een Marokkaanse en een Turkse vrouw vertellen over hun huwelijk en de scheiding
die er op volgde.
'Meneer, u bent polygaam' / Berthold van Maris
In: Contrast : weekblad over de multiculturele samenleving. - 9 (2002), 1(17
jan), p.14-15
Aandacht voor het Marokkaanse familierecht en de knelpunten tussen Nederland en
Marokko wat betreft echtscheiding.
Transnationaal scheiden : een antropologisch onderzoek naar de strategieën van
vrouwen van Marokkaanse afkomst in Nederland bij het aanvragen van echtscheiding
/ Felice Gaughan. - Amsterdam : s.n., 2002. - 84p. : lit.
Doctoraalscriptie Culturele Antropologie Universiteit van Amsterdam over de
factoren die de strategieën beïnvloeden van verschillende generaties Marokkaanse
vrouwen in Nederland die echtscheiding aanvragen. Met Engelse samenvatting.
Transnationaal scheiden : strategieën van verschillende generaties vrouwen van
Marokkaanse afkomst in Nederland bij het aanvragen van echtscheiding / Felice
Gaughan
In: LOVA. - 23 (2002), 2, p.39-49
De in Nederland wonende Marokkaanse vrouwen hebben bij echtscheiding niet alleen
te maken met de Nederlandse wetgeving maar ook met het Marokkaans familierecht.
Auteur kijkt aan de hand van haar leeronderzoek 'Transnationaal scheiden' (2000)
naar o.a. juridische mogelijkheden, zowel binnen het Nederlandse als het
Marokkaanse recht.
Mudawwannah ; Marokkaanse Vrouwen Vereniging Nederland
In: Nieuwsbrief Komitee Zelfstandig Verblijfsrecht Migrantenvrouwen. - (2000),
9(mei), p.13-15
Marokkaanse vrouwen in Nederland vallen onder het Marokkaans personen-, familie-
en erfrecht: de Mudawwannah. Dit levert veel problemen op, vooral op het gebied
van huwelijk en echtscheiding. In Marokko is door de regering recentelijk een
actieplan opgesteld met maatregelen die de (rechts)positie van vrouwen
structureel verbeteren.
Marokkaanse vrouwen afhankelijk van Allah en de wet, maar... : de jonge koning
steekt zijn nek uit / Mariwan Kanie
In: Op gelijke voet. - 20 (2000), 7(jun), p.14-15
N.a.v. voorstellen voor veranderingen in het familierecht in Marokko een gesprek
met Tweede-Kamerlid Khadija Arib over de gevolgen van de huidige wetgeving voor
Marokkaanse vrouwen in Nederland, en met Nozra Azrkan over acties ter ondersteuning van de hervormingsplannen.
Het Marokkaanse familierecht en de Nederlandse rechtspraktijk / Leila
Jordens-Cotran. - Utrecht : FORUM : Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling,
2000. - 372p. : lit. : not. : reg.
De auteur beschrijft de islamitische bronnen, waarop het Marokkaanse
familierecht is gebaseerd en de manier waarop het zich in de loop der tijd heeft
ontwikkeld. Daarnaast wordt het Marokkaanse familierecht vergeleken met
Nederlandse wetgeving, verdragen en jurisprudentie. Aandacht voor het huwelijk,
ontbinding daarvan, gezag over kinderen, onderhoud, rechten en plichten van
echtgenoten, huwelijksvermogenrecht en afstamming.
Voorstellen van een verre koning en de beroering onder de Marokkanen hier / Imad
el Kaka
In: Bijeen. - (2000), 33, p.42-45
Mohammed VI van Marokko lanceerde enkele wetsvoorstellen die vrouwen van zijn
land meer vrijheden moeten geven zoals o.a. vrouwen-erfrecht, verbod op
polygamie en verhoging van de huwbare leeftijd van 15 naar 18 jaar. Een
Marokkaanse vrouw en twee Marokkaanse mannen komen aan het woord.
De Arabische vrouw en het familierecht : Marokko als voorbeeld : lezingen,
zaterdag 21 oktober en zondag 22 oktober. - Den Haag : Gemeente Den Haag, 2000.
- 16p.
Twee lezingen over de wettelijke voorstellen van de Marokkaanse regering om het
personen-, erf-, en familierecht (Mudawannah) te moderniseren. Ook voor
Marokkaanse vrouwen in Nederland is de wijziging van de Mudawannah van belang,
omdat zij onder die wet vallen. De eerste lezing was getiteld: De Marokkaanse
vrouw en de moeizame verandering / door Fatima-Zohra Zrouil uit Marokko en de
tweede was getiteld: Marokkaanse vrouwen in Nederland en het Marokkaanse
familierecht.
Conferentie "De Mudawwanah" ; Marokkaanse Vrouwen Vereniging Nederland (MVVN). -
Amsterdam : Marokkaanse Vrouwen Vereniging Nederland (MVVN), 1999. - 40p. + 6p.
: bijl. : lit.
Bevat: achtergrondinformatie over het Marokkaans personen-, familie- en
erfrecht: de Mudawwanah'; programma, discussiethema's en introductie van enkele
sprekers op de gelijknamige conferentie op 26 november 1999 in Amsterdam;
verslag van de rondetafel-discussie over de Mudawwanah tijdens de conferentie
'Maatschappelijke en politieke participatie van Marokkaanse vrouwen (november
1997).
De positie van de vrouw in het Marokkaans personen- en familierecht : vluchten
kan niet meer / Nadia Mouaddab
In: Al Mohit. - (1999), 20(mrt), p.4-6
Verslag van een studieconferentie georganiseerd door de Stichting Duurzame
Solidariteit rond het thema 'vrouw en islam', toegespitst op de positie van de
vrouw in het Marokkaans personen- en familierecht (Mudawwanah).
'Marokkaanse migrantenvrouwen in gezinsgeschillen : wat zijn passende juridische
oplossingen?' / Marie-Claire Foblets (red.). - Antwerpen; Apeldoorn : MAKLU,
1998. - 476p. : bijl. : lit.
Onderzoek naar de mate waarin het Marokkaanse recht de situatie op het gebied
van huwelijk en gezin van Marokkaanse vrouwen in België beïnvloedt, op basis van
jurisprudentie, navraag bij juristen, maatschappelijk en eerstelijnswerkers,
interviews met Marokkaanse mannen en vrouwen.
Femmes et islam / Aicha Belarbi (intr.). - Casablanca : Editions Le Fennec,
1998. - 66p. + 126p. : lit. : not. (Approches ; 8)
Teksten over diverse aspecten van de relatie tussen vrouwen en de islam. Bevat
de volgende Franstalige bijdragen: Femmes et religion au Maroc entre le XVe et
le XVIIe siècles / door Mohamed Monkachi; Les nouvelles révisions du Code du
statut personnel. La permanence de la tradition juridique islamique malékite /
door Malika Benradi Khachani; Et si on ôtait le voile sans se dénuder! / door
Naïma Chikhaoui; Femmes et islam, les enjeux / door Aïcha Sijelmassi. Bevat de
volgende Arabische bijdragen: Femmes et changement après l'avènement de l'Islam
/ door Fatima-Zohra Zryouil; Représentation de la femme dans le discours
réformiste au Maroc / door Saïd Bensaid El Alaoui; Droits des femmes entre la
spécificité et l'universalité dans le discours fondamentaliste contemporain /
door Khadija Amiti; Accès des femmes aux centres de décision selon le texte
religieux, les interprétations des réformistes et des fondamentalistes / door
Aïcha Belarbi; Femmes voilées et non voilées / door Fatima Ouled Hammou Yachou;
Liberté et pouvoir: femmes et problématique de la mixité en Islam / door Al
Khammar El Alami; Le port du voile dans le milieu estudiantin / door Mohamed
Khachani.
Erven naar Marokkaans recht : aspecten van Nederlands internationaal
privaatrecht bij de toepasselijkheid van Marokkaans erfrecht / S.W.E. Rutten. -
Groningen : Intersentia, 1997. - XVII, 345p. : lit. : reg. : fig.
Proefschrift rechtswetenschappen, Universiteit Maastricht. Overzicht van het
Marokkaanse erfrecht en van de complicaties die de toepassing hiervan in
Nederland met zich mee kan brengen. Tevens toetsing aan enkele relevante
bepalingen in het EVRM en het Vrouwenverdrag.